Rzeczoznawca majątkowy zajmuje się określaniem wartości nieruchomości w sposób rzetelny i zgodny z przepisami, tak aby wynik mógł zostać wykorzystany w banku, urzędzie lub sądzie. Sprawdź, w jakich sytuacjach warto skorzystać z jego usług i jaką rolę pełni w praktyce.
Spis treści
1.
Kim jest rzeczoznawca majątkowy i na czym polega jego rola?
2.
Co robi rzeczoznawca majątkowy w praktyce?
3.
Operat szacunkowy – kiedy jest potrzebny i co zawiera?
4.
Kiedy warto skorzystać z usług rzeczoznawcy majątkowego?
5.
Obowiązki i odpowiedzialność rzeczoznawcy majątkowego
6.
Dlaczego uprawnienia rzeczoznawcy majątkowego są ważne?
7.
Jak współpraca z rzeczoznawcą majątkowym pomaga uniknąć kosztownych błędów?
8.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Kim jest rzeczoznawca majątkowy i na czym polega jego rola?
Rzeczoznawca majątkowy to specjalista, który zajmuje się określaniem wyceną nieruchomości w sposób formalny i zgodny z przepisami prawa. Podstawą jest ustawa o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r.. W rozumieniu ustawy uprawnienia do szacowania nieruchomości są nadawane w ściśle określonym trybie.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Art. 177. Nadawanie uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości
1. Uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości nadaje się osobie fizycznej, która:
1) posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
2) nie była karana za przestępstwo przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego, za przestępstwo przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, za przestępstwo przeciwko mieniu, za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu, za przestępstwo przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub za przestępstwo skarbowe;
3) posiada wyższe wykształcenie;
4) ukończyła studia podyplomowe w zakresie wyceny nieruchomości;
5) odbyła co najmniej 6-miesięczną praktykę zawodową w zakresie wyceny nieruchomości;
6) przeszła z wynikiem pozytywnym postępowanie kwalifikacyjne, w tym złożyła egzamin dający uprawnienia w zakresie szacowania nieruchomości.
Źródło: https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/gospodarka-nieruchomosciami-16798871
Rola rzeczoznawcy polega na tym, że zapewnia wiarygodny punkt odniesienia dla decyzji finansowych i prawnych, w których znaczenie ma wartość nieruchomości. Dzięki jego pracy bank, urząd lub sąd mogą oprzeć się na jednej, uzasadnionej wartości zamiast na szacunkach stron lub cenach z ogłoszeń.
Aby pełnić tę rolę, rzeczoznawca majątkowy musi posiadać uprawnienia zawodowe i być wpisany do centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych. W toku wykonywania czynności zawodowych podlega ochronie prawnej i ponosi odpowiedzialność za skutki swoich opracowań, co daje klientowi realne bezpieczeństwo.
Co robi rzeczoznawca majątkowy w praktyce?
Jeśli zastanawiasz się, co robi rzeczoznawca majątkowy, odpowiedź jest prosta: zajmuje się określaniem wartości nieruchomości oraz wskazaniem czynników, które na tę wartość wpływają. Wszystkie działania wykonuje w określonym zakresie szacowania nieruchomości, zależnym od celu wyceny.
Najczęściej rzeczoznawca majątkowy:
- wykonuje wyceny nieruchomości (mieszkań, domów, działek i lokali użytkowych) i określa, w jakim zakresie wyceny nieruchomości przygotowuje opracowanie w konkretnej sprawie,
- analizuje rynek nieruchomości i porównuje dostępne dane, aby oprzeć wycenę na realnych warunkach rynkowych,
- uwzględnia zmiany planów miejscowych oraz możliwe skutki finansowe uchwalania takich zmian, jeżeli wpływają one na sposób korzystania z nieruchomości lub jej potencjał,
- szacuje wartość elementów, w tym urządzeń trwale związanych z nieruchomością,
- przygotowuje wynik w formie dokumentu: najczęściej w formie operatu szacunkowego, a w innych sytuacjach może również sporządzać opracowania niestanowiące operatu, gdy jest to wystarczające dla celu wyceny.
W przypadku firm rzeczoznawca majątkowy wykonuje również wyceny nieruchomości zaliczanych do środków trwałych jednostek, gdy wartość jest potrzebna do ewidencji majątku, rozliczeń lub podejmowania decyzji organizacyjnych.
Operat szacunkowy – kiedy jest potrzebny i co zawiera?
Operat szacunkowy to dokument, w którym rzeczoznawca majątkowy przedstawia wartość nieruchomości oraz uzasadnia, skąd ona wynika. Taki dokument ma znaczenie nie tylko informacyjne. W wielu sprawach stanowi podstawę do podjęcia decyzji i dlatego liczy się jego rzetelność oraz wiarygodność dokumentów, na których opiera się wycena.
Kiedy operat szacunkowy jest wymagany?
Operat bywa potrzebny wtedy, gdy wartość nieruchomości wywołuje skutki finansowe lub prawne. Najczęściej dotyczy to:
- kredytów hipotecznych – bank może wymagać operatu, aby ocenić zabezpieczenie kredytu,
- spraw urzędowych, w których trzeba przedstawić wartość nieruchomości w formalnej formie,
- postępowań sądowych, gdy wartość jest elementem sporu albo rozliczeń.
W takich sytuacjach rzeczoznawca przygotowuje wycenę w formie operatu szacunkowego, ponieważ jest to dokument, który instytucje najczęściej akceptują jako punkt odniesienia.
Dlaczego banki opierają się na bankowo hipotecznej wartości nieruchomości?
Bank udziela kredytu pod zabezpieczenie, dlatego musi ocenić wartość nieruchomości w sposób ostrożny i możliwy do porównania. W praktyce bank bierze pod uwagę tzw. bankowo hipoteczną wartość nieruchomości, czyli wartość używaną do oceny bezpieczeństwa kredytu. Operat szacunkowy pomaga bankowi oprzeć decyzję na danych, a nie na deklaracjach stron lub cenach z ogłoszeń.
Kiedy warto skorzystać z usług rzeczoznawcy majątkowego?
Z usług rzeczoznawcy majątkowego warto skorzystać wtedy, gdy wartość nieruchomości wpływa na decyzje finansowe lub prawne i może wiązać się z określonymi skutkami finansowymi danego działania.
- Kredyt hipoteczny – gdy bank wymaga wyceny lub gdy chcesz potwierdzić wartość nieruchomości jako zabezpieczenia.
- Kupno lub sprzedaż nieruchomości – gdy zależy Ci na ustaleniu realnej wartości i bezpiecznym przeprowadzeniu transakcji.
- Spadek, rozwód, podział majątku – gdy potrzebujesz rzetelnej wartości do rozliczeń między stronami.
- Sprawy urzędowe i podatkowe – gdy urząd wymaga formalnego określenia wartości nieruchomości.
- Szkody w nieruchomości (np. zalanie, pożar, zniszczenia) – gdy dochodzi do uszkodzeń lokalu lub budynku i pojawia się spór o wysokość należnego odszkodowania lub zwrot kosztów naprawy.
- Decyzje inwestycyjne – gdy analizujesz opłacalność zakupu, sprzedaży lub dalszego wykorzystania nieruchomości i zależy Ci na efektywności inwestowania.
- Zmiany planów miejscowych – gdy nowe zapisy mogą wpłynąć na sposób korzystania z nieruchomości i wywołać skutki finansowe o charakterze gospodarczym.
Obowiązki i odpowiedzialność rzeczoznawcy majątkowego
Obowiązki rzeczoznawcy majątkowego mają chronić klienta i zapewnić, że wycena będzie rzetelna oraz bezpieczna do wykorzystania w praktyce. Dlatego rzeczoznawca powinien działać w sposób uporządkowany, bezstronny i zgodny z zasadami wykonywania zawodu.
W praktyce oznacza to, że rzeczoznawca majątkowy:
- stosuje zasadę bezstronności, czyli nie faworyzuje żadnej ze stron i nie dopasowuje wyniku do oczekiwań klienta,
- zachowuje poufność i chroni informacje uzyskane w trakcie współpracy, w tym dane przekazane przez klienta,
- wykonuje zadania ze szczególną starannością właściwą dla zawodu rzeczoznawcy majątkowego, aby ograniczyć ryzyko błędów i wątpliwości co do wyceny,
- ponosi odpowiedzialność cywilną za skutki swoich działań i opracowań,
- jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem, które ma zabezpieczać klienta w razie szkody.
Warto wiedzieć
Warto pamiętać, że rzeczoznawca odpowiada również za szkody wyrządzone w toku wykonywania czynności zawodowych. Dla klienta to ważna informacja: oznacza, że praca rzeczoznawcy nie jest „bez konsekwencji”, a standardy i odpowiedzialność mają realnie zwiększać bezpieczeństwo w sprawach, w których w grę wchodzą pieniądze i formalne decyzje.
Dlaczego uprawnienia rzeczoznawcy majątkowego są ważne?
Uprawnienia rzeczoznawcy majątkowego to formalne potwierdzenie, że dana osoba może wykonywać wyceny w sposób uznawany przez instytucje. W praktyce chodzi o posiadanie uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości.
Dla klienta ma to konkretne znaczenie: jeśli wycenę przygotuje osoba bez stosownych uprawnień, dokument może nie mieć wymaganej mocy i zostać odrzucony lub zakwestionowany. W efekcie zamiast rozwiązać sprawę, trzeba wrócić do punktu wyjścia i zlecić opracowanie ponownie.
Uprawnienia są szczególnie ważne w sytuacjach spornych. Rzeczoznawca może pełnić funkcję biegłego sądowego, a w praktyce działać jako biegły sądowy rzeczoznawca majątkowy. W takich sprawach liczy się nie tylko wynik, ale też to, czy wycena została przygotowana przez osobę o właściwych kwalifikacjach.
Jak współpraca z rzeczoznawcą majątkowym pomaga uniknąć kosztownych błędów?
Przede wszystkim chroni przed zaniżeniem lub zawyżeniem wartości nieruchomości, co ma znaczenie przy umowach, rozliczeniach i czynnościach o charakterze gospodarczym. Jest to istotne zarówno przy transakcjach prywatnych, jak i w sytuacjach, które dotyczą potrzeb indywidualnego inwestora.
Wycena przygotowana przez osobę, która wykonuje zawód rzeczoznawcy majątkowego zgodnie z przepisami prawa, zwiększa bezpieczeństwo przy umowach i decyzjach finansowych. Dokument sporządzony w ramach wykonywania czynności zawodowych, z zachowaniem zasad etyki zawodowej oraz obowiązujących standardów zawodowych, ma znacznie mniejsze ryzyko podważenia.
Ważne jest także to, że rzeczoznawca majątkowy podlega ochronie prawnej w toku wykonywania zawodu, a jednocześnie ponosi odpowiedzialność za szkody wyrządzone w wyniku swoich działań. Dzięki temu klient wie, że sporządzane opracowania, w tym sporządzanie operatów szacunkowych, nie są pozbawione konsekwencji i opierają się na sprawdzonych danych oraz informacjach uzyskanych w sposób zgodny z prawem.
W praktyce oznacza to mniejsze ryzyko sporów, krótszy czas podejmowania decyzji i większą przewidywalność całego procesu. Dla klienta jest to realna oszczędność czasu, pieniędzy i stresu.
Jeśli stoisz przed decyzją, od której zależą pieniądze lub formalne rozliczenia, wsparcie rzeczoznawcy może oszczędzić Ci czasu i stresu.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Na czym polega wykonywanie zawodu rzeczoznawcy majątkowego?
Wykonywanie zawodu rzeczoznawcy majątkowego polega na sporządzaniu wycen i opracowań dotyczących nieruchomości w sposób zgodny z przepisami, standardami zawodowymi oraz zasadami etyki zawodowej.
Czy rzeczoznawca majątkowy może pełnić funkcję biegłego sądowego?
Tak. Rzeczoznawca majątkowy może pełnić funkcję biegłego sądowego, a w praktyce występować jako biegły sądowy rzeczoznawca majątkowy, jeżeli spełnia wymagania stawiane przez sąd.
Czy rzeczoznawca może przygotować opracowanie inne niż operat szacunkowy?
Tak. W określonych sytuacjach rzeczoznawca może sporządzić dokument niestanowiący operatu szacunkowego, jeżeli taka forma jest wystarczająca dla celu wyceny i sposobu jej wykorzystania.
